Dlaczego pszczoły są ważne?

Wielu ludziom pszczoła kojarzy się z miodem i bolesnym użądleniem. Jednak w mało kto zdaje sobie sprawę z tego, jak pszczoły są ważne.

Systematyka

Pszczoły są razem z trzmielami zaliczane do rodziny pszczołowatych. Pszczół jest 9 gatunków (pszczoła miodna, wschodnia, olbrzymia, skalista, czerwona, wschodnia indonezyjska, wschodnia górska,  karłowata i pszczoła buszu), zaś trzmieli około 50 gatunków. Rodzina pszczołowatych wraz z osowatymi, mrówkowatymi i pszczołami samotnicami (pszczolinkowate, zadrzechniowate, murarkowate) jest zaliczana do żądłówek, a żądłówki wraz z rośliniarkami tworzą grupę błonkówek.

Znalezione obrazy dla zapytania pszczoła

Zapylanie

Pszczoły są najdoskonalszymi zapylaczami na świecie. Co prawda trzmiele, osy, mrówki, kolibry, a nawet niektóre ssaki też zapylają rośliny, ale pszczoły mają tajną broń: wierność kwiatową. Polega ona na tym, że jeśli pszczoła przyleci do kwiatu, odwiedza ten gatunek rośliny dopóty, dopóki nie wyczerpie się nektar tych kwiatów. Dzięki temu do kwiatu nie trafia pyłek innego gatunku, jak to robią trzmiele. Poza tym pracuje cała pszczela rodzina, więc to, że jeden trzmiel ma większą wydajność niż jedna pszczoła, jest mało istotnym argumentem, bo trzmiele żyją w niewielkich grupach. Od pszczół jest zależne istnienie 80% wszystkich gatunków roślin na Ziemi. Sam Albert Einstein powiedział, że jeśli pszczoła miodna wyginie, ludzkość padnie po 4 latach (nie dłużej!).

Produkty pszczele

Do produktów pszczelich należą: mleczko pszczele, propolis (czyli kit pszczeli), pierzga i wszystkim znany, słodki, kaloryczny, zdrowy miód. Dojrzały miód zawiera 80% cukru i prawie 20% wody, reszta zaś to enzymy pszczele, witaminy, wapń i żelazo. Jednym z enzymów pszczelich jest inhibina, która niszczy bakterie. Inny enzym to oksydaza glukozy, dzięki której miód nie szkodzi nawet diabetykom. Miód jest dobrym lekiem na katar, biegunkę, zapalenie żołądka i inne dolegliwości przewodu pokarmowego. Przyłożony do rany oczyszcza ją z mikrobów i przyspiesza gojenie. Aby uzyskać leczniczy efekt miodu, należy spożywać 1 gram tego produktu na 1 kilogram masy ciała dziennie. Mleczko pszczele to substancja złożona produkowana przez pszczoły do karmienia królowej. Pozwala jej to na niewiarygodnie długie życie oraz wielką płodność. Mleczko pszczele jest wydzielane w gruczole mlecznym w gardle pszczoły. Jest składnikiem wielu kosmetyków, bo leczy choroby skóry oraz ją ujędrnia i wygładza. Wzmacnia odporność, spowalnia proces starzenia się i zwiększa płodność. Tak czy siak, mleko pszczół jest reklamowane jako remedium na wszystko. Ze względu na kwaśny smak dobrze je spożywać, zmieszane z miodem. Propolis, czyli kit pszczeli, to substancja produkowana przez pszczoły z żywicy drzew, którą zbierają z pąków, oraz z miodu i pyłku kwiatowego. Nazwa „propolis” pochodzi z greki i oznacza „przedmurze miasta”, bo odstrasza drapieżniki. Kit pszczeli ma świetne działanie bakteriobójcze, grzybobójcze, przeciwwirusowe i przeciwpierwotniakowe, dlatego owady używają go do dezynfekowania gniazda. W wielu sklepach można nabyć kosmetyki z propolisem. Pierzga natomiast to pyłek kwiatowy poddany fermentacji przez bakterie mlekowe, a potem zakonserwowany miodem. Nie wiadomo, skąd wzięła się nazwa „pierzga”, prawdopodobnie doszło do pomyłki z jakąś chorobą. Pierzgę można kupić w słoiku. Aby ją spożyć, należy wymieszać produkt z miodem i spożywać 1 łyżeczkę do herbaty dziennie. Został nam jeszcze jad pszczeli, produkowany w gruczole jadowym robotnic i matek. Pomaga on na reumatyzm, przewlekłe bóle, oparzenia i odmrożenia. Stosuje się praktyki z żywymi pszczołami, które się przykłada do skóry i zmusza do żądlenia. Istnieją bardziej humanitarne metody, na przykład płytka, która pobudza pszczoły łagodnymi wstrząsami elektrycznymi. Owady zostawiają na urządzeniu trochę jadu, nie tracąc przy tym żądła. Potem jad jest zbierany i podawany pacjentowi przez zastrzyk.

Znalezione obrazy dla zapytania miód

Pszczoły pomagają innym zwierzakom

Coraz częściej produkty pszczele wykorzystuje się w medycynie weterynaryjnej. Miód, dzięki swojemu antybiotycznemu działaniu przydaje się jako lekarstwo na choroby zwierzęce. Można nim okładać rany zwierząt w celu dezynfekcji i przyspieszenia procesu gojenia. Świetnie się sprawdza przy zapaleniu skóry u psów. Już po kilku dniach widać efekty leczenia. Miód także niszczy grzyby z grupy drożdżaków, które wywołują u psów zapalenie ucha. Innym przydatnym w dziedzinie weterynarii produktem pszczelim jest propolis. Uratował życie niejednemu kotu, który był chory na zaczopowanie kanalików łzowych.

Znalezione obrazy dla zapytania pies

Zagrożenie dla pszczół

Populacja pszczół na całym świecie drastycznie maleje. Jeszcze kilka lat temu w Polsce było 2 ,5 mln rodzin pszczelich – teraz jest ich niecałe 900 tysięcy. Takie zagrożenia jak niedźwiedzie, chuligani czy drapieżne owady są mało istotne. Największy wpływ na pszczoły mają dwa czynniki: pestycydy i pasożyt Varroa destructor. Pasożytniczy roztocz Varroa wysysa płyny pszczół, a przez rany do ciała owada dostają się zarazki. Ten pajęczak tępi niekiedy całe pasieki. Jednak nic nie może równać się z tym zagrożeniem, jakie tworzą pestycydy. Potrafią w kilka dni spustoszyć kilkaset uli. Te chemikalia zabijają nie tylko pszczoły, lecz wszystkie owady i pająki, i robaki, dostają się do skóry żab i zabijają je w jeden dzień. Pestycydy powodują, że jaja ptaków mają coraz cieńsze skorupy i są zgniatane – w ten sposób prawie wyginęły sokoły i pelikany. Przemysł rolniczy niszczy dzikie rośliny i ozdobne kwiaty. Powoduje wady wrodzone u dzieci i raka u dorosłych. Jak już wspomniałem, pszczoły są przede wszystkim zapylaczami: produkty pszczele to tylko efekt uboczny ich pracy. Mam do Was prośbę: nie używajcie pestycydów, bo przez brak pszczół kolejni ludzie na świecie umierają z głodu. Dziękuję za przeczytanie i zachęcam do pisania komentarzy.

Znalezione obrazy dla zapytania pestycydy

 

Reklamy

Zimowe owady

Zima zbliża się wielkimi krokami (chociaż lato nie chce jej ustąpić). Dla miłośników owadów, takich jak ja, zima wydaje się być trudnym okresem. Cóż robić? Spakować się, przeprowadzić do tropików, gdzie insekty są przez cały rok, i nigdy nie wracać. Jest jednak inne rozwiązanie (i nie jest to hodowla owadów w domu). Niektóre owady można spotkać zimą i tylko zimą. Nazywa się je chionobiontami, bo są idealnie przystosowane do zimna. Mają małą powierzchnię ciała,przez co tracą mało ciepła, a zawarty w ich ciałach glicerol działa jak odmrażacz w samochodzie. Jednymi z zimowych owadów są pośnieżki, niewielkie owady z grupy wojsiłek. Odżywiają się porostami. Można je spotkać w słoneczne dni na śniegu, kiedy panuje temperatura ok. 0°C. Lepiej nie brać ich do rąk, bo ciepło ludzkie może pośnieżka zabić. Te wesołe owady wytrzymują niskie mrozy do -5°C.                                                                                                                                                             Znalezione obrazy dla zapytania pośnieżek

Na zdjęciu pośnieżki podczas kopulacji.

Innymi zimowymi owadami są ponowce – bezskrzydłe muchy biegające po śniegu. Są mocniejsze od pośnieżków, bo wytrzymują mrozy do -18°C. W Polsce można spotkać trzy gatunki ponowców: dwa w górach i jeden na nizinach. Te owady biegają po śniegu w słoneczne dni i prawie nie robią przerw, by nie tracić ciepła. O ponowcach mało wiadomo; nawet nie wiemy, czym się żywią. Za to na pewno jeden gatunek żyje na Antarktydzie, a może tam przeżyć dzięki skróconemu kodowi genetycznemu. No i, na pewno wytrzymuje dużo większe mrozy.                                                                                          Znalezione obrazy dla zapytania ponowiec

 

Dziwne owady o nietypowym wyglądzie

Różowy pasikonik

Ten owad może wyglądać jak kiepski fotomontaż. Jednak jest jak najbardziej prawdziwy. Jego kolor jest spowodowany nadmiernym zaczerwienieniem, co dało kolor różowy. Pasikoniki o różowym kolorze mają małe szanse na przeżycie, bo nie maskują się na tle liści. Muzeum Historii Naturalnej Osaka w Japonii chlubi się tym, że to własnie tam odkryto różowe pasikoniki. Zresztą, posiadają też pasikoniki w innych kolorach.

Znalezione obrazy dla zapytania różowy pasikonik

Creatonotos gigantis

Na pierwszy rzut oka to duża, puszysta ćma. Chwila, coś tu nie pasuje… skąd te cztery włochate macki z tyłu odwłoka?! Czy to jakiś internetowy troll? Nic bardziej mylnego. Pochodzący z Jawy owad to samiec gatunku creatonotos gigantis. Zaś te przydatki z tyłu ciała wydzielają feromony, które wabią samice.

Znalezione obrazy dla zapytania creatonotos gigantis

Czerwonooka osa szmaragdowa

W University of California Riverside udało się stworzyć osę szmaragdową o czerwonych oczach. Proces polegał na usunięciu genu koloryzującego oczy. Jak dodaje jeden z naukowców – „Ich piękne, czerwone oczy są naprawdę niezapomniane.”

Znalezione obrazy dla zapytania czerwonooka osa szmaragdowa

Ważki

Ważki zawsze były lubiane przez ludzi. Jednak te smukłe i kolorowe owady mają swoją ciemną stronę: są drapieżnikami. Ale polują między innymi na komary, a potrafią ich zjeść całkiem dużo, tak jak ptaki jerzyki. Warto się zastanowić, kto tak naprawdę jest naszym sprzymierzeńcem.

Znalezione obrazy dla zapytania ważka podczas polowania

Ważki to bardzo inteligentne owady: posiadają tzw. selektywną uwagę, czyli umiejętność skupiania wzroku na jednym jedynym punkcie, jednocześnie ignorując resztę obrazu. Dzięki temu ważka, gdy zauważy rój małych owadów, skupia się na jednej ofierze, innych praktycznie nie zauważając. Mają też najlepszy wzrok w świecie owadów: oczy złożone z kilkudziesięciu tysięcy ommatidiów (malutkich oczek budujących oczy owadów) zapewniają 360 – stopniowe pole widzenia.

Ważki dzielimy na dwie grupy: równoskrzydłe i różnoskrzydłe. Równoskrzydłe mają obydwie pary skrzydeł identyczne. Są to małe ważki, które w spoczynku składają skrzydła wzdłuż odwłoka. Różnoskrzydłe ważki są dużo większe i w spoczynku rozkładają skrzydła na boki. Pierwsza para ich skrzydeł ma inny kształt niż druga.             Znalezione obrazy dla zapytania ważka podczas polowania

Znalezione obrazy dla zapytania ważka równoskrzydła

Od góry: ważka płaskobrzucha z grupy różnoskrzydłych, świtezianka błyszcząca z grupy równoskrzydłych.

Ważka jest jedynym owadem, który umie latać do tyłu. Największa ważka w Polsce to husarz władca, a najmniejsza to iglica mała.

 

Największe owady świata (nie wszystkie)

Karaluch nosorożec (Macropanesthia rhinoceros)

To największy karaczan na świecie. Dorasta do 8 cm długości, a waży tyle, co wróbel. Jest endemitem w australijskim stanie East Queensland, gdzie zasiedla rozmaite środowiska – od pustyń po lasy deszczowe. Jest także długowieczny – dożywa nawet 11 lat.

Znalezione obrazy dla zapytania macropanesthia rhinoceros

Wielki pasikonik malezyjski (Macrolyristres corporalis)

Jak nazwa wskazuje, to monstrum żyje w Malezji. Dorasta do 15 cm długości, a rozpiętość jego skrzydeł sięga 25 cm. Samce tych potężnych owadów mają stosunkowo największe jądra na świecie – gdyby człowiek takie miał, ważyłyby 13 kilogramów.

Podobny obraz

Chrząszcz tytan (Titanus giganteus)

Jeden z największych chrząszczy na świecie. Żeby go zobaczyć, trzeba się pofatygować do tropikalnych lasów Brazylii i Gujany Francuskiej. Największy złapany okaz mierzył 16, 7 centymetra długości – to więcej, niż niektórzy dorośli przedstawiciele psów rasy Chihuahua. Żuwaczki tego owada są tak silne, że potrafią przegryźć ołówek. Należy tutaj także wspomnieć chrząszcza Macrodontia cervicornis, którego największy okaz mierzył 16, 5 centymetra długości.

Znalezione obrazy dla zapytania titanus giganteus

Weta olbrzymia

Została okrzyknięta największym owadem na Ziemi. Tułów tych owadów może mierzyć 10 cm, a razem z odnóżami i czułkami – ponad 30 centymetrów. Największy schwytany okaz ważył 73 gramy – 3 razy tyle, co mysz polna. Wety występują endemicznie na Nowej Zelandii i pamiętają czasy dinozaurów – żyją od 200 milionów lat.

Znalezione obrazy dla zapytania weta

Patyczak z gatunku Phryganistria chinensis Zhao

Żyje na Borneo, a jest najdłuższym owadem na świecie. Okaz schwytany w 2008 roku mierzył 57, 6 centymetra, a drugi, złapany w 2010 roku, mierzył 64, 2 centymetra.

Znalezione obrazy dla zapytania phryganistria chinensis